دندان یکی از مهم‌ترین و اثرگذارترین اجزای بدن هر فرد است. ایجاد مشکلات برای دندان می‌تواند موجب مشکلات بسیار زیادی در بدن شود و آسیب‌های جبران‌ناپذیری به عملکرد بدن وارد کند. از طرفی، هزینه درمان و برطرف کردن مشکلات مرتبط با دندان سرسام‌آور است. به همین علت بهتر است که در خصوص حفظ بهداشت و نگهداری دهان و دندان اطلاعات کافی کسب کنیم و در زمان مناسب، مسواک زدن را آغاز کنیم.
مدل مراقبت از دندان کودکان با توجه به این که دندان شیری (موقتی) دارند، با روش‌های مراقبتی بزرگ‌سالان متفاوت است. والدین باید در زمان مناسب، فرایند حفظ و مراقبت از دندان کودکان را آغاز کنند. درست است که دندان‌های کودک موقتی است، اما ایجاد خرابی و مشکل در دهان کودک می‌تواند اثرات روحی داشته باشد و موجب آشفتگی و کاهش اعتماد به نفس در کودک شود. به همین جهت آشایی با سن مناسب شروع مسواک زدن و روش‌های آن اهمیت زیادی دارد. مهم است که به عنوان والد، با اشتباهات رایج در مسواک زدن آشنا باشید و به کودک عادات مضر برای سلامت دندان را آموزش دهید.
در این مطلب از مجله امید ایرانیان در خصوص روش‌های حفظ و نگهداری بهداشت دهان و دندان کودک در بازه‌های سنی مختلف مواردی را مطرح می‌کنیم.
0 تا 3 ماه: مراقبت از لثه
اکثر کودک‌ها تا قبل از 3 ماهگی دندان نخواهند داشت. اما این موضوع نباید باعث شود که بهداشت دهان کودک فراموش شود. تا 3 ماهگی، والدین می‌توانند لثه‌های کودک را به صورت روزانه و با استفاده از دستمال یا مسواک مخصوص نوزاد تمیز کنند. همچنین مدل‌هایی از خمیر دندان برای دهان نوزاد وجود دارد که به رشد بهتر دندان در آینده کمک می‌کند.
توجه کنید که در این سن، لثه بسیار حساس است و حتما باید با احتیاط و تا حد امکان با راهنمایی پزشک این فرایند انجام شود.
3 تا 6 ماه: مراقبت از لثه و شروع مسواک زدن
در این سن نیز ممکن است رشد دندان شروع نشده باشد. در صورتی که هنوز دندانی در دهان کودک نیست، همچنان به همان روش قبلی با استفاده از لوازم مخصوص، لثه را تمیز کنید. استفاده از خمیر دندان و مسواک مخصوص نوزاد، می‌تواند به رشد سریع‌تر دندان و کاهش درد رشد دندان در آینده کمک کند.
اگر در این در دهان کودک دندانی رشد کرده بود، حتما با استفاده از مسواک و خمیر دندان مخصوص آن را به طور مرتب تمیز کنید. توجه کنید که دهان در این سن بسیار حساس است و اگر مراقب نباشید، ممکن است آسیبی به فضای داخلی آن وارد شود.
6 تا 9 ماه: مراقبت از لثه و مرتب مسواک زدن
قاعدتا در این سن باید یک یا دو دندان در دهان کودک رشد کرده باشد. با این حال اگر دندانی در کار نیست، نگران نباشید. مشکلی وجود ندارد. طبق دو بخش قبلی، به مراقبت بهداشت از لثه و دندان (در صورت وجود) بپردازید. نکات ایمنی ذکر شده را فراموش نکنید.
9 تا 12 ماه: دندان‌های جدید را مسواک بزنید!
تا اولین سالروز تولد، کودک باید تقریبا 2 الی 3 دندان داشته باشد. البته اگر هنوز دندانی رشد نکرده نگران نباشید. اگر هم دندان‌ها رشد کرده‌اند، بهتر است تقریبا روز دو بار آن‌ها را مسواک بزنید و تمیز کنید. با این کار به حفظ سلامتی و بهداشت دهان و دندان کودک کمک خواهید کرد.
این بازه سنی، زمان مناسبی برای اولین ویزیت کودک با دکتر دندان‌پزشک است. راهکارهایی که پزشک در خصوص سلامت دهان و دندان کودک به شما می‌دهد، بسیار موثر خواهد بود.
12 تا 18 ماه: مرتب مسواک بزنید و به دندان‌پزشکی بروید.
همزمان با رشد بیشتر و بیشتر دندان‌های کودک، روزانه دو بار با استفاده از خمیر دندان فلورایددار، دندان‌ها را مسواک بزنید. در این سن مهم است که کودک با روتین مسواک زدن آشنا شود و خودش برای این کار اشتیاق نشان دهد.
همچنین توجه کنید که اگر در این بازه سنی هنوز دندانی رشد نکرده، حتما باید به دندان‌پزشک مراجعه کنید و علت تأخیر در رشد دندان را بررسی کنید.
3 تا 6 سال: تشویق و همراهی در مسواک زدن
این بازه سنی برای ایجاد یک روتین منظم مسواک زدن مناسب است. در این زمان، بهتر است کودک را تشویق کنید که خودش مسواک بزند و شما او را همراهی کنید. همچنین برای مشخص کردن مقدار خمیر دندان مورد نیاز برای هر سن، با دندان‌پزشک مشورت کنید.
مراقبت از دندان از سنین پایین، نقش بسیار مهمی در سلامت دهان و دندان در سال‌های آینده و بزرگ‌سالی دارد. اگر در سنین پایین به سلامت دندان کودک اهمیت دهید، مطمئنا در آینده از شما متشکر خواهد بود.
